ویتامین ها
ویتامین ها در بدن انرژی تولید نمی كنند یعنی درون خودشان انرژی ندارند اما در واكنش های تولید انرژی و واکنش های شیمیایی پیچیده بدن، به عنوان كوآنزیم عمل كرده و باعث تسهیل این واكنش ها می شوند. پس همین جا متوجه می شویم كه ویتامین ها نقش خیلی مهمی دارند چون با اینکه خودشان انرژی تولید نمیکنند ولی در نبود آنها متابولیسم طبیعی بدن انجام نمی شود و بدن نمی تواند به آن سطح از انرژی که مورد نظر است برسد.
ویتامین ها انواع گوناگون دارند و هر كدام از آنها كار خاص و منحصر به فردی را در بدن انجام می دهند لذا كمبود هر كدام ا ز ویتامین ها باعث بروز بیماری خاصی می شود .
انواع ویتامین
ویتامین های K ،A ،D ،E ویتامین های محلول در چربی هستند و بقیه ویتامینها محلول در آب هستند. مصرف زیاد ویتامین های محلول در چربی می تواند مضر باشد.
ویتامین K در روده توسط باكتری ها ساخته می شود و ویتامین D تحت تاثیر نور آفتاب در پوست ساخته میشود ولی بقیه ویتامین ها و مواد معدنی بایستی توسط غذا ها به بدن برسند.
ویتامین ها و مواد معدنی به وفور در مواد غذایی طبیعی، سبزیجات و میوه های تازه یافت می شوند.
برخی از ویتامین ها ی مهم، خواص و منابع آنها به شرح زیر می باشند:
ویتامین B1: این ویتامین به ویتامین روحی بخش معروف است و در تقویت سلولهای مغزی موثر است. این ویتامین در متابولیسم کربوهیدرات ها در مغز نیز نقش دارد یعنی در متابولیسم آزاد شدن انرژی از كربو هیدرات ها نقش دارد.
پس کمبود آن میتواند مشکلات عصبی از جمله عصبانیت و پرخاشگری را باعث شود. ویتامین B1 در مواد زیر موجود میباشند:
غلات کامل، حبوبات کامل، انواع گوشت بی چربی، سبزیجات تازه، مخمر ها، جوانه گندم، تخم مرغ.
ویتامین B2: این ماده به عنوان کوآنزیم نقش مهمی در متابولیسم انرژی (آزاد کردن انرژی از گلوکز و اسید چرب) دارد همچنین در حفظ سلامت غشاهای مخاطی موثر است.
این ویتامین در مواد زیر موجود است:
جگر، قلوه، شیر، پنیر، بادام زمینی، مرغ، ماهی، كلم بروكلی، سبزیجات و مخمر ها.
ویتامین B5: در انتقال امواج عصبی در مغز نقش دارد، باعث تسهیل در جذب کربو هیدرت ها از روده می شود، باعث آزاد شدن انرژی از سه دسته ماده غذایی اصلی (کربوهدرات، چربی، پروتئین) می شود.
این ویتامین در مواد زیر موجود است:
غلات کامل، غذاهای حیوانی، حبوبات، لبنیات و . . .
فولیک اسید: دخالت در تقسیم سلولی (بخصوص گلبول های سفید و قرمز) و دخالت در خون سازی دارد.
این ویتامین در مواد زیر موجود است:
جگر، سبزیجات، پرتغال، توت فرنگی، موز، طالبی، غلات، لوبیای پخته، اسفناج خام، كاهو، كلم و . . .
ویتامین B12: باعث سلامت سیستم عصبی و مغزی می شود، در خون سازی دخالت دارد، باعث سنتز DNA می شود و بین ویتامین ها به محرك رشد معروف است.
این ویتامین در میوه و سبزیجات یافت نمی شود ولی در جگر و گوشت ها، تخم مرغ، شیر و صدف به مقدار زیاد وجود دارد.
ویتامین A: در سیستم بینایی نقش دارد، در رشد بافت استخوانی و عصبی موثر است، اشتها را تنظیم می کند، به حفظ سیستم ایمنی بدن کمک می کند، در انسجام پوست خیلی موثر است.
این ویتامین در مواد زیر موجود است:
جگر، هویج، اسفناج، گوجه فرنگی، طالبی، موز، زرده تخم مرغ، فر آورده های لبنی، كره و مارگارین
ویتامین C: در سنتز انتقال دهنده های عصبی مهمی مثل نور اپی نفرین و سروتونین در مغز دخالت دارد، باعث سنتز کلاژن یا بافت همبند می شود، در جذب و متابولیسم آهن و کلسیم دخالت دارد، از تجزیه ویتامین های گروه B پیشگیری می کند.
این ویتامین در مواد زیر موجود است:
میوه جات و سبزیجات تازه، مرکبات، فلفل سبز و قرمز، گوجه فرنگی، توت فرنگی، كلم بروكلی و جگر
ویتامین D: در متابولیسم استخوان نقش دارد.
منابع آن عبارتند از: نور آفتاب، زرده تخم مرغ، جگر، ساردین و . . .
ویتامین K: این ویتامین در متابولیسم كلسیم و انعقاد طبیعی خون نقش دارد.
منابع آن عبارتند از: كلم، گل كلم، كاهو، ماهی، جگر، گوشت، تخم مرغ و غلات
